GELİRLERİNE GÖRE DÜNYA ÜLKELERİ
Last Updated on 03/02/2025 by ahmet can ayışık
Gelir Grubuna Göre Dünya Ülkeleri
Dünya Bankası’ndan alınan verilere dayanarak Visual Capitalist tarafından hazırlanan aşağıdaki grafik ülkeleri kişi başına düşen gayri safi milli gelire (GSMH) göre göstermektedir.
Küresel olarak, düşük gelirli ülkelerin payı son çeyrek yüzyılda önemli ölçüde azalmış ve 2000 yılında %30,7 iken bugün sadece %11,9’a düşmüştür.
Çin, 1999 yılında düşük gelirli bir ülke olmaktan çıkmış ve 2010 yılına kadar üst orta gelir statüsüne ulaşmıştı. halen bu pozisyonu elinde tutmaya devam ediyor. Benzer şekilde, yirmi yıl önce düşük gelirli bir ülke olan Hindistan, hızlı ekonomik büyümenin etkisiyle orta gelirli bir ülke haline geldi.
Ülkeleri Gelir Sınıflandırmasına Göre Ayırmak
Ülke gelir sınıflandırmaları için Dünya Bankası, bir ülkenin sakinleri ve işletmeleri tarafından hem yurt içinde hem de yurt dışında kazanılan tüm geliri içeren kişi başına düşen GSMH’yi kullanmaktadır.
Aşağıda, dünyadaki 218 ülkenin, belirlenmiş beş gelir grubuna göre dağılımı gösterilmektedir:
2025 için yapılan bu sınıflandırmada, kişi başına düşen 2023 GSMH’si kullanılmıştır (“GNI: Gross National Income” Dünya Bankası Atlas yöntemi ile hesaplanmış Gayrısafi Milli Hasıla karşılaştırma verilerini esas alır). Venezuela verileri 2021 yılına aittir.
Bugün, 86 ülke, dünya ülkeleri payının% 39,4’üne tekabül eden yüksek gelirli ülke grubunda kabul edilmektedir. 2000 yılından bugüne, yüksek gelir grubundaki ülkelerin payı küresel toplamın %25,4’ünden önemli ölçüde artmıştır. Avrupa’da, eski Doğu Bloku ülkeleri Macaristan, Polonya, Çekya ve Slovakya, piyasa reformları ve gelir artışı ile desteklenen yüksek gelirli ülkelere dönüşmüştür. Ayrıca, Şili ve Uruguay, 2000’li yılların emtia patlaması ve kişi başına düşen GSYİH’nın artmasıyla yüksek gelir statüsüne yükselmeyi başaran diğer ülkeler olmuştur. Şili, dünyanın en büyük bakır üreticisi ve ikinci en büyük lityum üreticisi konumundadır.
Asya’da ise Güney Kore’nin ekonomik yükselişi, Çin’e yapılan büyük ihracattan ve kilit sektörlerde uzmanlaşmasından kaynaklanmış olup, son 25 yılda, bölgedeki “orta gelir tuzağını” aşabilen az sayıdaki ülke arasına girmiş durumdadır.
Bölgelere Göre Gelir Sınıflandırmasına Daha Yakından Bir Bakış
Gelir sınıflandırmasına bölgesel bir perspektiften baktığımızda, yüksek gelirli ülkelerin dünyanın bir kısım kilit bölgelerinde yer aldığını görebiliyoruz:
Genel olarak, Latin Amerika ve Karayipler’deki ülkelerin %42,9’u yüksek gelirlidir ve çoğunlukla ada ülkelerinde bulunur.
Orta Doğu’da, Katar, Suudi Arabistan ve BAE gibi petrol zengini ülkeler, bölgedeki kişi başına düşen en yüksek GSMH’ya sahiptir. Özellikle, Suudi Arabistan, büyük petrol rezervleri ve hükümet girişimleriyle beslenen bölgenin ilk trilyon dolarlık ekonomisi olarak ortaya çıktı.
Buna karşılık, Sahra Altı Afrika ve Güney Asya, zengin ülkeler arasında en düşük paya sahip olmakla birlikte, kilit ülkelerdeki büyüme umut vericidir. 2024’te Sahra Altı Afrika, Nijer, Senegal ve Libya dahil olmak üzere en hızlı büyüyen 20 ekonomiden dokuzuna ev sahipliği yapmıştır.
Sözkonusu çalışmada yer alan bütün ülkelerin PDF sıralaması ise aşağıdadır:
Türkiye 108.sırada ve üst orta gelir grubu ülkeleri arasında yer almaktadır.
KAYNAKÇA:
https://www.visualcapitalist.com/the-world-countries-by-income-group/
https://datahelpdesk.worldbank.org/knowledgebase/articles/906519-world-bank-country-and-lending-groups